Suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kurma Suçunda "Örgütün Faaliyeti Çerçevesinde Suç İşlenmesi (TCK m. 220/4)"


Genel Olarak

Herkesin, kanuna aykırı olmamak kaydıyla örgütlenme hakkı bulunmaktadır.[1] Kanunun suç saydığı fiilleri işlemek amacıyla bir araya gelmek ise esasen düşünce, ifade ve örgütlenme özgürlüğü kapsamında değerlendirilebilecek "bir araya gelme" olgusunu, gayri meşru bir zemine taşımaktadır.[2] 1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe giren 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun "Özel Hükümler" başlığını taşıyan ikinci kitabının, "Topluma Karşı Suçlar" başlıklı üçüncü kısmının "Kamu Barışına Karşı Suçlar" başlığını taşıyan beşinci bölümünde yer alan, Kanun'un 220. maddesi hükmünde; "Suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kurma Suçu" düzenlenmiştir. Türk Ceza Kanunu, suç işlemek gayesini güden ve hukuk ve toplum düzenini ciddi bir tehlikeye maruz bırakan suç örgütlerinin bizatihi kurulmuş olmasını, işlenmesi amaçlanan suçlardan bağımsız şekilde[3] suç olarak düzenlemiş ve örgütü kuranların, yönetenlerin ve örgüte üye olanların cezalandırılmasını öngörmüştür.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 220. maddesi, 765 sayılı mülga Türk Ceza Kanunu'nda "Cürüm İşlemek İçin Teşekkül Meydana Getirmek" şeklinde ifade edilen ve 765 sayılı Kanun'un 313 ve 314. maddelerinde düzenlenen suçtan, önemli ölçüde farklılık göstermektedir.[4] Suçun düzenlendiği yer, örgüt oluşumu için gerekli olan asgari üye sayısı, örgütün varlığının kabul edilebilmesi için aranan koşullar, örgüt yöneticilerinin örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlardan dolayı sorumlulukları, bu farklılıkların başlıcalarını teşkil etmektedir.[5]

5237 sayılı TCK'nın 220. maddesinin ilk fıkrasında, suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve yönetme, ikinci fıkrasında ise suç işlemek amacıyla kurulmuş örgüte üye olma filleri yaptırıma bağlanmış olup, maddenin üçüncü fıkrasında örgütün silahlı olması, bir ve ikinci fıkrada tanımlanan suçlarda daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hal olarak düzenlenmiştir.[6]

TCK m. 220 f. 4 hükmünde ise örgütün faaliyeti çerçevesinde suç işlenmesi halinde, ayrıca bu suçlardan dolayı da cezaya hükmolunacağı öngörülmüştür. Böylelikle suç işlemek amacıyla kurulan bir örgütte, amaç suçların işlenmesi halinde, kişiye örgüt içerisindeki "kurucu, yönetici veya üyelik" konumlarına göre verilen cezanın yanında, ayrıca amaç suçların cezasının da verileceği hüküm altına alınmıştır. TCK m. 220/5 hükmü ile de örgüt yöneticilerinin sorumlulukları özel olarak düzenlenmiş olup, örgüt yöneticilerinin o?rgu?tu?n faaliyeti çerçevesinde işlenen bu?tu?n suc?lardan dolayı ayrıca fail olarak cezalandırılacakları öngörülmüştür.

TCK m. 220. f. 6'da ise örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleyen kişinin, ayrıca örgüte üye olmak suçundan da cezalandırılacağı öngörülmüştür. Belirtmek gerekir ki bu hükmün yalnızca silahlı örgütler bakımından uygulanması söz konusu olup, ayrıca hüküm uyarınca, faile örgüte üye olmak suçundan dolayı verilecek ceza yarısına kadar indirilebilir.

TCK'nın 220. maddesinin 7. fıkrasında, örgüte hâkim olan hiyerarşik yapıya dahil olmamakla beraber, örgütün amacına bilerek ve isteyerek hizmet eden kişinin, örgüt üyesi kabul edilerek cezalandırılması öngörülmüş ve son fıkrada örgütün cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru gösterecek veya övecek ya da bu yöntemlere başvurmayı teşvik edecek şekilde propagandasının yapılması fiili yaptırıma bağlanmıştır.

Suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kurma Suçunda Örgütün Faaliyeti Çerçevesinde Suç İşlenmesi (TCK m. 220/4)

Türk Ceza Kanunu'nun 220. maddesinde "Suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kurma" suçu düzenlenmiş olup, maddenin ilk fıkrası "Kanunun suç saydığı fiilleri işlemek amacıyla örgüt kuranlar veya yönetenler, örgütün yapısı, sahip bulunduğu üye sayısı ile araç ve gereç bakımından amaç suçları işlemeye elverişli olması halinde dört yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır." şeklindedir.

TCK m. 220 f. 2 hükmünde ise suç işlemek amacıyla kurulmuş olan örgüte üye olanların, iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacakları öngörülmüştür.

Öncelikle belirtmek gerekir ki Türk Hukukunda, bir örgütün kurulması, esasen işlenmesi amaçlanan suçlar bakımından bir araç niteliğindedir. Örgütlenmenin oluşturduğu güç, kamu düzenini tehlikeye düşürdüğünden, kanun koyucu, hazırlık hareketi mahiyetindeki davranışları bağımsız suç haline getirerek[7], cezalandırma yoluna gitmiştir. Zira faillerin suç işlemek üzere irade birliğine vararak anlaşma yapmaları, kendilerinin ceza kanunlarını ihlal etmek yönünde güçlü bir isteklerinin olduğunu ortaya koymaktadır. Nitekim yapılan bu anlaşmanın hemen arkasından suçların işlenmesi aşamasına geçilecektir.[8] Bu bakımdan, TCK m. 220'nin bir ve ikinci fıkralarında tanımlanan suçlardan ötürü cezaya hükmedilebilmesi için, ayrıca örgüt faaliyeti çerçevesinde bir suçun işlenmesi aranmamakta; söz konusu fiiller, işlenmesi amaçlanan suçlardan bağımsız olarak cezalandırılmaktadır. [9]

Türk Ceza Kanunu'nun 220. maddesinin 4. fıkrası, örgütün faaliyeti çerçevesinde suç işlenmesi halinde, ayrıca bu suçlardan dolayı da cezaya hükmolunacağını öngörmek suretiyle, suç işlemek amacıyla kurulan bir örgütte, amaç suçların işlenmesi halinde kişiye örgüt içerisindeki "kurucu, yönetici veya üyelik" konumlarına göre verilen cezanın yanında, ayrıca amaç suçların cezasının da verileceğini hükme bağlamıştır.[10]

Nitekim Türk Ceza Kanunu'nun 220. maddesinin gerekçesinde[11] de belirtildiği üzere, bir veya ikinci fıkrada tanımlanan suçlardan dolayı cezaya hükmedilebilmesi için, ayrıca örgütün amacı çerçevesinde bir suçun işlenmesi gerekmemektedir. Örgütün faaliyeti çerçevesinde ayrıca suç işlenmesi hâlinde ise hem bir veya ikinci fıkrada tanımlanan suçtan hem de amacı oluşturan suçtan dolayı gerçek içtima kurallarına göre cezaya hükmedilmelidir.

Dolayısıyla madde gerekçesinde de ifade edildiği gibi, Türk Hukukuna göre, örgütün kurulması veya yönetilmesi bağımsız bir suç olup, örgütün faaliyeti çerçevesinde bir suç işlenmesi ayrı bir suç olarak kabul edilmekte ve faillere işlenen bu suçtan dolayı ayrıca ceza verilmektedir. Örgütün faaliyeti çerçevesinde ayrıca suç işlenmesi halinde ise örgütün kurucusu, yöneticisi veya üyesi konumunda bulunan kişi hakkında hem bu suçtan hem de TCK m. 220'nin 1. veya 2. fıkralarında düzenlenen suçlardan, gerçek içtima kurallarına göre cezaya hükmolunur.[12]

Burada "örgüt faaliyeti"nin ne olduğunun ortaya doğru olarak konulması önem taşımaktadır. Zira hırsızlık suçunu işleme amacıyla oluşturulmuş bir örgütün üyelerinden bir tanesinin, kasten öldürme suçunu işlemesi halinde, bunun örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmiş bir suç sayılmayacağı belirtilmelidir.[13]

Suç işlemek amacıyla kurulmuş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde ayrıca suç işlenmesi halinde, örgüt kurma suçu, her ne kadar işlenmesi amaçlanan suçlara hazırlık mahiyetinde de olsa kanun kapsamında bağımsız bir suç olarak düzenlendiğinden amaç suçların işlenmesi, oluşmuş örgüt suçunun varlığını ortadan kaldırmayacaktır. Bu itibarla, amaç suçların işlenmesi halinde ortada iki suç mevcut olup, dolayısıyla failin iki ceza ile cezalandırılması gerekmektedir. Zira kişinin örgüt kapsamındaki konumu ve faaliyeti ile amaç suça yönelik eylemleri birbirinden bağımsız olup[14] amaç suça ilişkin icra hareketleri, örgüt kurma suçunun tipe uygunluğunu ortadan kaldırmamaktadır.[15]

Suç işlemek amacıyla kurulmuş bir örgütün, amaç suçları işlemesi halinde doktrinde bir görüşe göre burada "geçitli suç" ilişkisi bulunmakta olup, konuyu kaçakçılık suçlarına ilişkin olarak değerlendiren Erman' a göre, teşekkülü kuranlar ayrıca kaçakçılık sayılan bir fiil işlerlerse, ortada geçitli suç bulunduğu için, kurucu veya kurucular yalnızca kaçakçılık yapmak fiilinden cezalandırılmalı, kendilerine ayrıca teşekkül oluşturmak fiilinden cezaya hükmolunmamalıdır.[16]

Buna karşılık, katıldığımız bir diğer görüşe göre ise örgütte yer alan kişilerin ayrıca amaç suçu işlemeleri halinde burada geçitli suçtan bahsetmeye olanak yoktur. Zira geçitli suçta, biri diğerini kapsayan iki suç söz konusudur. Fail, daha ağır olan suçu işlemek için hafif suçtan geçmek mecburiyetindedir. Oysa amaç suçun işlenebilmesi için örgüt kurulması mecburi değildir. Dolayısıyla burada geçitli suçtan söz edilemez.[17]

Bir başka görüş uyarınca ise hazırlık hareketlerinin bağımsız olarak cezalandırıldığı hallerde, asıl suçun işlenmesi söz konusu olursa artık ayrıca bağımsız suçtan dolayı cezalandırmaya gidilmemesi gerekir. Dolayısıyla söz konusu görüş uyarınca, TCK m. 220/4 hükmü, buna aykırı bir düzenleme içermektedir.[18] Ancak belirtilmelidir ki TCK m. 220/4'te açıkça öngörüldüğünden, örgütün faaliyeti çerçevesinde suç işlenmesi halinde, kişiye örgüt içerisindeki konumuna göre verilen cezanın yanında, ayrıca işlenen amaç suçlardan dolayı da cezaya hükmolunacaktır.

Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar bakımından, örgüt üyelerinin sorumlulukları ile TCK m. 220/5 hükmü ile özel olarak düzenlenen örgüt yöneticilerinin sorumluluklarını da birbirinden ayırmak gerekmektedir.

Örgüt üyeleri, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlardan dolayı o suçlara katkıları oranında, iştirake ilişkin hükümlere göre, ayrıca cezalandırılırlar.[19] Bu bağlamda, örgüt üyeleri, yalnızca bizzat işledikleri fiilden ötürü veya iştirak halinde işlenen suçlarda, müşterek fail ya da iştirak eden olmaları sebebiyle sorumlu olacaklardır. Örgüt üyelerinin, örgütteki diğer kişilerin işledikleri suçlar bakımından sorumlulukları söz konusu değildir.[20] Buna karşılık, Türk Ceza Kanunu'nun 220. maddesinin 5. fıkrası ile örgüt yo?neticilerinin, o?rgu?tu?n faaliyeti çerçevesinde işlenen bu?tu?n suc?lardan dolayı ayrıca fail olarak cezalandırılmaları öngörülmüştür.

Değinilmesi gereken bir diğer husus, TCK'da veya ceza hükümleri ihtiva eden diğer bazı kanunlarda, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi, ağırlaştırıcı neden olarak öngörülen suç tipleri bakımından nasıl bir uygulama yapılacağı; örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi, ağırlaştırıcı neden olarak düzenlenen bir suçun işlenmesi halinde, yalnızca bu suçun ağırlaştırıcı halinden mi ceza verilmesi gerektiği yoksa bunun yanında ayrıca örgüt kurma, yönetme ve örgüte üye olma suçlarından da mı ceza verilmesi gerektiğidir.

TCK'nın "Göçmen Kaçakçılığı" başlıklı 79. maddesi, "Organ veya Doku Ticareti" başlıklı 91. maddesinin 4. fıkrası, "Yağma" suçunun "Var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak işlenmesi hali" ile "Suç örgütüne yarar sağlamak maksadıyla" işlenmesi hallerini düzenleyen TCK m. 149 f. 1, f ve g bentleri, TCK'nın "Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde İmal veya Ticareti" başlıklı 188. maddesinin 5. fıkrası hükmü, "Suçtan Kaynaklanan Malvarlığı Değerlerini Aklama" suçuna ilişkin TCK'nın 282. maddesinin 4. fıkra hükmü, söz konusu suçların, suç işlemek amacıyla teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde verilecek cezalarda artırım öngörmektedir. Dolayısıyla bahse konu bu suçlar bakımından örgüt, ağırlaştırıcı neden olarak düzenlendiği için, burada "bileşik suç" konusuna değinmek gerekir.[21]

Bileşik suç, TCK'nın 42. maddesinde düzenlenmiş olup, söz konusu hükme göre "Biri diğerinin unsurunu veya ağırlaştırıcı nedenini oluşturması dolayısıyla tek fiil sayılan suça bileşik suç denir. Bu tür suçlarda içtima hükümleri uygulanmaz."

Doktrinde bir görüşe göre, bileşik suça ilişkin hüküm uyarınca, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi ağırlaştırıcı neden olarak düzenlenen bir suç işlendiği takdirde yalnızca bu suçun ağırlaştırıcı halinden ceza verilmesi gerekmektedir. Ayrıca örgüt kurma, yönetme ve örgüte üye olma suçlarından ceza verilmemelidir. Burada gerçek içtima kuralları uygulanmamalıdır. Zira, gerçek içtima kurallarının uygulanması sadece "suçların içtimaı durumlarının olmadığı" zaman mümkün olabilir. [22] Bu görüşe göre, örneğin TCK m. 79'da göçmen kaçakçılığı suçunun bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hali ağırlaştırıcı neden olarak düzenlendiğinden, bileşik suç kuralı gereğince tek bir suçtan bahsedilmesi gerekmekte olup, o da göçmen kaçakçılığı suçudur. Zira burada örgüt suçunun göçmen kaçakçılığı suçu içerisinde erimesi ve bağımsızlığını kaybetmesi söz konusudur.[23]

Türk Ceza Kanunu'nda, suçun örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesinin ağır cezayı gerektiren nitelikli hal olarak düzenlendiği suçların bir kısmının madde gerekçelerinde, söz konusu suçların, suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde, hem verilecek cezaların artırılması hem de suç işlemek amacına yönelik örgüt teşkil etmekten, kurulmuş örgütü yönetmekten, bu örgüte üye olmaktan dolayı ayrıca cezaya hükmedilmesi gerektiği vurgulanmış ise de yukarıda yer verilen görüşe göre, madde gerekçelerinde belirtilen bu husus, söz konusu suçların bileşik suç olma vasıflarını ortadan kaldırmamaktadır. [24] Buna göre, bu görüş çerçevesinde, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi, ağırlaştırıcı neden olarak düzenlenen bir suç işlendiği takdirde yalnızca bu suçun ağırlaştırıcı halinden ceza verilmesi gerekmekte olup, ayrıca örgüt kurma, yönetme veya örgüte üye olma suçlarından cezaya hükmolunmaması gerekir. TCK m. 220/4 hükmü ise ancak örgüt suçunun artırım nedeni olarak düzenlenmediği suçlar bakımından uygulama alanı bulmalıdır.[25]

Kanun hükmü ile madde gerekçelerinin açıklığı karşısında, kanaatimizce kanun koyucunun iradesi paralelinde olan bir diğer görüşe göre ise TCK m. 220/4'ün açık hükmü gereğince, bir o?rgu?t faaliyeti çerçevesinde işlenmesinin cezayı artıran nitelikli bir hal olarak düzenlendiği suç tipleri bakımından, bileşik suç kuralının uygulanmasına imkân bulunmamaktadır. Zira TCK m. 220/4' te açıkça örgütün faaliyeti çerçevesinde suç işlenmesi durumunda "ayrıca" bu suçlardan ötürü de cezaya hükmolunacağı düzenlendiğinden, bu durumda gerçek içtima hükümlerinin uygulanması gerekmekte olup, faillere hem ilgili suçun nitelikli halinden hem de TCK 220. madde uyarınca suc? işlemek amacıyla o?rgu?t kurma veya yo?netme ve örgüte u?ye olma suçlarından ceza verilmesi gerekmektedir.[26]

Ayrıca değinilmelidir ki suçların nitelikli hallerinin uygulanabilmesi için, gerçekten örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmiş olduklarının yargısal süreç sonunda tespit edilmiş olması gerekir. Bu sebeple, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlardan yargılama yapılırken, aynı mahkemede örgüt ile ilgili de dava açılmalı veya başka yerde açılmış dava var ise bu örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçların görüldüğü mahkemedeki dava ya da davalarla birleştirilmeli ve öncelikle örgütle ilgili dava neticelendirilerek, gerçekten örgüt varsa diğer suçlar için örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmiş olmasından ötürü artırım yapılmalıdır.[27]

Nitekim Yargıtay 18. Ceza Dairesi 09.10.2019 tarihli 2018 / 5686 Esas ve 2019 / 14148 Karar sayılı kararında[28], bu hususa ilişkin olarak:

"Sanıklar ., hakkında suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olmak suçundan usulüne uygun olarak açılmış bir davanın bulunmaması karşısında, bu sanıklar hakkında göçmen kaçakçılığı suçundan verilen cezalarda TCK'nın 79/3. maddesi uyarınca artırım yapılmasının mümkün olmaması,

Suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma suçundan sanıklar hakkında kurulan mahkûmiyet hükümlerinin, suçun sabit olmadığı gerekçesiyle bozulmuş olması karşısında, yüklenen suçun örgüt faaliyeti kapsamında işlenmediği sonucuna varıldığından, sanıklar ., hakkında göçmen kaçakçılığı suçundan tayin olunan temel cezada suçun örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi nedeniyle karar tarihi itibariyle TCK'nın 79/3. maddesi uyarınca artırım yapılmasının mümkün olmaması," sebebiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Konuya ilişkin olarak, Yargıtay kararlarında görüldüğü üzere hem TCK m. 220 kapsamında suç işlemek amacıyla örgüt kurma fiili sebebiyle hem de cezasının ağırlaştırılması öngörülen ilgili suç sebebiyle dava açılmasının gerektiği belirtilmektedir. Bu itibarla, doktrinde bir görüşe göre, Yargıtay'ın konuya yaklaşımının "hem verilecek cezaların artırılması hem de suç işlemek amacına yönelik örgüt teşkil etmekten, kurulmuş örgütü yönetmekten, bu örgüte üye olmaktan dolayı ayrıca cezaya hükmedilmesi gerektiği" yönünde olduğu anlaşılmakta olup, bu yaklaşım TCK'nın 42. maddesinin açık hükmüne aykırı olduğu gerekçesiyle eleştirilmekte ve nasıl ki yağma suçunun oluşup oluşmadığı incelenirken bundan ayrı olarak cebir veya tehdit suçlarından dolayı dava açılması ve yağma suçunun da bu dava ile değerlendirilmesi gerektiği savunulamaz ise TCK m. 220/4 hükmünün de bu şekilde yorumlanmaması gerektiği ifade edilmektedir.[29]

Diğer yandan 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu (TMK)'nda, TCK'da bulunmayan bir düzenlemeye yer verilmek suretiyle "bileşik suç" düzenlemesi ile çelişecek bir yorumun önüne geçilmesi amaçlanmıştır. TMK' nın "Cezaların artırılması" başlığını taşıyan 5. maddesinin 2. fıkrası "Suçun, örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmiş olması dolayısıyla ilgili maddesinde cezasının artırılması öngörülmüşse; sadece bu madde hükmüne göre cezada artırım yapılır. Ancak, yapılacak artırım, cezanın üçte ikisinden az olamaz." şeklindedir. Dolayısıyla doktrinde, karşılığında ağır yaptırımlar öngörülen terör suçları bakımından bile Terörle Mücadele Kanunu'nda böyle bir yaklaşım benimsenmişken, Türk Ceza Kanunu'ndaki hükmün daha ağır sonuçlar yaratacak şekilde yorumlanmasının mümkün olmadığı ifade edilmektedir.[30]

Ancak kanaatimizce TCK m. 220 f. 4 hükmünde açıkça örgütün faaliyeti çerçevesinde suç işlenmesi durumunda "ayrıca" bu suçlardan ötürü de cezaya hükmolunacağı düzenlendiğinden, bu durumda gerçek içtima hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.

Sonuç

TCK m. 220 f. 4 hükmü, örgütün faaliyeti çerçevesinde suç işlenmesi halinde ayrıca bu suçlardan dolayı da cezaya hükmolunacağını öngörmektedir. Dolayısıyla suç işlemek amacıyla kurulan bir örgütte, amaç suçların işlenmesi halinde kişiye örgüt içerisindeki "kurucu, yönetici veya üyelik" konumlarına göre verilen cezanın yanında, ayrıca amaç suçların cezası da verilecektir.

Burada örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi, ağırlaştırıcı neden olarak düzenlenen bir suç işlendiğinde nasıl bir uygulama yapılması gerektiği konusunda fikir ayrılığı bulunmaktadır. Bir görüş, bileşik suça ilişkin hüküm uyarınca, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi ağırlaştırıcı neden olarak düzenlenen bir suç işlendiği takdirde yalnızca bu suçun ağırlaştırıcı halinden ceza verilmesi, ayrıca örgüt kurma, yönetme veya örgüte üye olma suçlarından cezaya hükmolunmaması gerektiğini, TCK m. 220/4 hükmünün, yalnızca örgüt suçunun artırım nedeni olarak düzenlenmediği suçlar bakımından uygulama alanı bulacağını, zira 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun 5. maddesinin 2. fıkrasında, TCK'da bulunmayan bir düzenlemeye yer verilerek "bileşik suç" düzenlemesi ile çelişecek bir yorumun önüne geçilmesinin amaçlandığını, dolayısıyla terör suçları bakımından bile Terörle Mücadele Kanunu'nda böyle bir yaklaşım söz konusuyken, Türk Ceza Kanunu'ndaki hükmün daha ağır sonuçlar yaratacak şekilde yorumlanmasının mümkün olmadığını belirtmekte ise de kanaatimizce TCK m. 220/4' te açıkça örgütün faaliyeti çerçevesinde suç işlenmesi durumunda "ayrıca" bu suçlardan ötürü de cezaya hükmolunacağı düzenlendiğinden, Kanunun açık hükmü karşısında bu halde, gerçek içtima hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.

Nitekim Türk Ceza Kanunu'nda, suçun örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesinin ağır cezayı gerektiren nitelikli hal olarak düzenlendiği suçların bir kısmının madde gerekçelerinde, söz konusu suçların, suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde hem verilecek cezaların artırılması hem de suç işlemek amacına yönelik örgüt teşkil etmekten, kurulmuş örgütü yönetmekten, bu örgüte üye olmaktan dolayı ayrıca cezaya hükmedilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar bakımından, örgüt üyelerinin sorumlulukları ile TCK m. 220/5 hükmü ile özel olarak düzenlenen örgüt yöneticilerinin sorumlulukları birbirinden farklılık arz etmektedir. Örgüt üyeleri, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlardan dolayı o suçlara katkıları oranında iştirake ilişkin hükümlere göre cezalandırılırlar. Buna karşılık, Türk Ceza Kanunu'nun 220. maddesinin beşinci fıkrasında örgüt yo?neticilerinin, o?rgu?tu?n faaliyeti çerçevesinde işlenen bu?tu?n suc?lardan dolayı ayrıca fail olarak cezalandırılacakları öngörülmüştür.

----------------------

[1] HAFIZOĞULLARI, Zeki /KURŞUN, Günal; "Türk Ceza Hukukunda Örgütlü Suçluluk", TBB Dergisi, Sayı: 71, 2007, s. 28.

[2] TOZMAN, Önder; "Suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kurma Suçu", Adalet Yayınevi, Ankara, 2015, s. 7.

[3] ÖZGENÇ, İzzet; "Suç Teşekkülü, Örgütlenme Hürriyeti", "İHFM C: LV - s 3, 1997 s. 51.

[4]PARLAR, Ali/ HATİPOĞLU, Muzaffer; "Türk Ceza Kanunu Yorumu" 3. Cilt, Seçkin, Ankara, 2010, s. 3485.

[5] KAVLAK, Cihan; "Suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kurma Suçu", İkinci Baskı, Seçkin, Ankara, 2013, s. 309-311.

[6] YENİDÜNYA, A. Caner/ İÇER, Zafer; "Suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kurma Suçu" Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Cilt: 19 Sayı: 2, S: 797-828, 2013, s. 797.

[7] ÖZEK, Çetin; "Silahlı Çete-Amaç Suç İlişkisinde İştirak Sorunları" Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, Cilt: 49, Sayı: 3, 1994, s. 359.

[8]YENİSEY, Feridun; "Örgüt Suçu, Muhakemesi ve Gizli Tanık", Köksal Bayraktar'a Armağan, Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Editör: Emine Eylem RETORNAZ, Cilt: 9, Sayı: 1-1, Ocak-Şubat 2010, 397-420, s. 400- 402.

[9] TOZMAN, s. 281.

[10] TOZMAN, s. 281. Mülga 765 Sayılı TCK m. 313/5'e göre, örgüt faaliyeti çerçevesinde suç işlenmesi durumunda, verilecek cezanın toplamının, en ağır cezayı gerektiren fiilin cezasının azami sınırını geçemeyeceği hükme bağlanmıştı. Yeni TCK'da ise bu halde verilecek ceza bakımından bir üst sınır getirilmemiştir.

[11] TBMM Mevzuat Bilgi Sistemi, https://mevzuat.tbmm.gov.tr/mevzuat/faces/kanunmaddeleri?pkanunlarno=24110&pkanunnumarasi=5237

[12] YENİSEY, s. 405.

[13] YENİSEY, s. 405

[14] ÖZEK, "Silahlı Çete-Amaç Suç İlişkisinde İştirak Sorunları", s. 359.

[15]ÖZEK, Çetin; "Devletin Şahsiyetine Karşı İşlenen Cürümlerde Cezalandırılan Hazırlık Hareketleri" İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası, Cilt: 29, Sayı: 3, 1963, S: 458-520, s. 490.

[16] ERMAN, Sahir; "Kaçakçılık Suçları", İstanbul 1981, s. 91.

[17] YALÇIN SANCAR, Türkan; "Çok Failli Suçlar", Seçkin Yayınevi, 1998 Ankara, s. 160-161.

[18] ÖZTÜRK, Bahri/ ERDEM, Mustafa Ruhan; "Uygulamalı Ceza Hukuku ve Güvenlik Tedbirleri Hukuku", Seçkin Hukuk, On altıncı Baskı, Eylül 2016, s. 379.

[19] YENİDÜNYA / İÇER; "Suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kurma Suçu" s. 808.

[20] TOZMAN, s. 282. Burada bir görüşe göre, terör örgütü söz konusu olduğunda "O?rgu?t mensupları kendiliklerinden veya emir u?zerine o?rgu?tu?n amac?larını gerc?ekles?tirmek zımnında bir suc? is?lediklerinde, suc?tan, suc?u is?leyen kis?i yanında, o?rgu?tu?n dig?er mensupları da sorumludur. Kısacası, herkes, hem o?rgu?t kurmak, yo?netmek veya o?rgu?te u?ye olmak suc?larından, hem de her o?rgu?t mensubunun o?rgu?tu?n amacını gerc?ekles?tirmek zımnında o?rgu?tu?n faaliyeti olarak kendilig?inden veya emirle is?lemis? oldug?u kanunun 3 ve 4. maddesinde yazılı her suc?tan sorumludur." Bkz. HAFIZOĞULLARI / KURŞUN, Günal; "Türk Ceza Hukukunda Örgütlü Suçluluk", s. 72.

[21] ERSAN, Aykut; "Suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kurma Suçu (TCK md. 220)", İÜHFM C. LXXI, S. 1, s. 381-408, 2013, s. 400.

[22] TOZMAN, s. 284-285.

[23] KURT YÜCEKUL, Gülşah; "Türk Ceza Kanunu'nun 220/4. Maddesinin, Bileşik Suçu Düzenleyen 42. Madde Karşısında Uygulanabilirliği Üzerine Bir Değerlendirme" GSÜHFD 2010/1, Köksal Bayraktar'a Armağan, c: II, S. 1027-1033, s. 1031.

[24] TOZMAN, s. 284-285.

[25] KURT YÜCEKUL, s. 1033.

[26] ÖZGENÇ, İzzet; "Suç Örgütleri", 6. Bası, Ankara, 2013, s. 24.

[27] TOZMAN, s. 285.

[28] Yargıtay 18. CD, 09.10.2019 tarihli 2018 / 5686 E. ve 2019 / 14148 K. (https://www.sinerjimevzuat.com.tr/index.jsf?dswid=-797#)

[29]KURT YÜCEKUL, s. 1031-1032.

[30] KURT YÜCEKUL, s. 1032.

Sibel ÖZTÜRK Hukuk ve Danışmanlık

Kişisel Verilerin Korunması Kapsamında Aydınlatma Metni

 

Sibel ÖZTÜRK Hukuk ve Danışmanlık, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (6698 sayılı Kanun) kapsamında kişisel verilerin işlenme amaçlarını ve vasıtalarını belirleyen olarak veri kayıt sisteminin kurulmasından ve yönetilmesinden veri sorumlusu sıfatıyla sorumludur.

İşbu metinle temel hak ve özgürlükler ile kişisel verileri korumak; Anayasa'ya, insan haklarına ilişkin taraf olunan uluslararası sözleşmelere ve Kanun ile sair mevzuata uygun veri işleme faaliyetinde bulunmak maksadıyla Sibel ÖZTÜRK Hukuk ve Danışmanlık tarafından işlenen kişisel verilere ilişkin veri sorumlusunun aydınlatma yükümlülüğü kapsamında, ilgili kişilerin bilgilendirilmesi amaçlanmaktadır.

 

Sibel ÖZTÜRK Hukuk ve Danışmanlık, ilgili kişilere ve üçüncü kişilere işbu metin başta olmak üzere her türlü kamuoyuna açık belge ile kişisel verilerin işlenmesi faaliyetlerini hukuka ve ahlaka uygun şekilde gerçekleştirdiğini ilan eder. Bu kapsamda kişisel verilerin işlenmesi faaliyetlerinde ilgili kişileri ve üçüncü kişileri şeffaflık ilkesi doğrultusunda bilgilendirmektedir.

 

İşbu metin Sibel ÖZTÜRK Hukuk ve Danışmanlık Kişisel Verilerin Korunması ve İşlenmesi Politikası Metni (Politika Metni) ile açıklanan kavram ve ilkelere uyumlu olarak hazırlanmış olup gerektiğinde güncellenmektedir.

 

  1. Kişisel Verilerin İşlenme Amacı

 

Sibel ÖZTÜRK Hukuk ve Danışmanlık yürütmekte olduğu hukuki hizmet ve danışmanlık faaliyetleri kapsamında, kanuni yükümlülüklerin yerine getirilmesi, tam ve doğru hizmet sunulması amacıyla kişisel verileri işlemeye ihtiyaç duymaktadır. Sibel ÖZTÜRK Hukuk ve Danışmanlık, kişisel verileri 6698 sayılı Kanun ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu (Avukatlık Kanunu) başta olmak üzere uymak zorunda olduğu tüm mevzuat hükümleri doğrultusunda işlemektedir. Bu kapsamda 6698 sayılı Kanun'da sayılan ilke ve hükümlere uygun olarak kişisel verileri işleme faaliyeti yapılmaktadır.

 

Sibel ÖZTÜRK Hukuk ve Danışmanlık tarafından kişisel veriler; hukuka ve dürüstlük kuralına uygun, doğru, güncel, belirli, meşru ve açık amaçlar için, işlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olarak, ilgili mevzuatta öngörülen veya işlendikleri amaç için gerekli olan süre kadar muhafaza edilerek işlenmektedir.

 

Sibel ÖZTÜRK Hukuk ve Danışmanlık müvekkillerinin, müvekkil adaylarının ve internet sitesi ziyaretçilerinin kişisel verilerini yukarıda sayılan ilke ve hükümlere uygun olarak;

 

· Yasal yükümlülükleri yerine getirmek,

· Veri sorumlusunun ve ilgili kişilerin haklarını korumak,

· Avukatlık ve danışmanlık hizmetlerine ilişkin sözleşmeleri kurmak ve ifa etmek,

· Hukuki hizmetlerin yanında tamamlayıcı her türlü hizmeti sunmak,

· Hukuki eğitim vermek, hukuki eğitimlerle ilgili bilgilendirme yapmak,

· Mevzuat güncellemeleri ve güncel hukuki meselelerle ilgili bilgi paylaşımında bulunmak, · Müvekkillerin iş stratejilerini belirlemek ve uygulamak,

· Sibel ÖZTÜRK Hukuk ve Danışmanlık bünyesinde gerçekleştirilen toplantılara ve sunulan tekliflere ilişkin raporları hazırlanmak,

· İnternet sitesinin güvenliğini ve gerektiği gibi çalışmasını sağlamak ve internet sitesini iyileştirilmek,

· İlgili kişinin izin verdiği ölçüde, kendisiyle iletişim kurmak, kendisine yeni hizmetler ile ilgili bilgi vermek, üye olması hâlinde elektronik posta ve sair iletişim kanalları ile bildirimde bulunmak,

· Site üzerinden şikâyet ve taleplerini ileten kişilere yanıt vermek, bu kişiler ile iletişime geçmek ve IP adresleri, kullanıcıları, ziyaretçileri ve üyeleri tanımlayarak demografik bilgi oluşturmak,

· İhtiyaçlar doğrultusunda Sibel ÖZTÜRK Hukuk ve Danışmanlık'tan talep edilen diğer hukuki hizmetleri sunmak amaçlarıyla işlemektedir.

 

 

  1. Kişisel Verilerin Aktarılması ve Aktarılma Amacı

 

Sibel ÖZTÜRK Hukuk ve Danışmanlık, işlemiş olduğu kişisel verileri, sır saklama yükümlülüğü çerçevesinde çalışanlarına ve hukuki hizmet kapsamında sürecin takip edilebilmesi için gerekli üçüncü kişilere aktarmaktadır. Sibel ÖZTÜRK Hukuk ve Danışmanlık, hukuki süreçlerin yürütülebilmesi ve takip edilebilmesi amacıyla ilgili yargı kurumlarına kişisel veri aktarımı yapmaktadır. Bunun yanında başta Avukatlık Kanunu olmak üzere mevzuattan kaynaklanan diğer yükümlülükler gereğince ilgili kişilerin kişisel verileri kamu kurumları, mahkemeler ve denetleyici kurumlar gibi kurum ve kuruluşlara talep edilmesi hâlinde ilgili kişinin de bilgisi dahilinde aktarılmaktadır.

Sibel ÖZTÜRK Hukuk ve Danışmanlık, kişisel verileri ilgili kişinin açık rızasını almak kaydıyla veya 6698 sayılı Kanun'un 8/2. maddesinde belirtilen durumların varlığı hâlinde gerekli ve yeterli önlemi almak kaydıyla ilgili kişinin açık rızası aranmaksızın aktarabilecektir. Kişisel veriler aktarılırken gereken her türlü tedbir Sibel ÖZTÜRK Hukuk ve Danışmanlık tarafından alınmaktadır.

 

  1. Kişisel Veri Toplamanın Yöntemi ve Hukuki Sebebi

 

Sibel ÖZTÜRK Hukuk ve Danışmanlık, ilgili kişilerin kişisel verilerini, 6698 sayılı Kanun ve sair mevzuat hükümlerine ve ahlaka uygun olmak şartıyla, elektronik posta, telefon görüşmesi, her türlü sosyal mesajlaşma platformu, her türlü sosyal haberleşme ağı, iletişim formları, fiziksel yöntemler gibi vasıtalar ile sözlü veya yazılı olarak toplamaktadır. Aynı zamanda internet sitemizde yer alan hizmetlere kayıt olurken ilgili kişi tarafından verilen kişisel veriler de yukarıda sayılan amaçlar kapsamında veri tabanı üzerinden toplanmaktadır.

 

Sibel ÖZTÜRK Hukuk ve Danışmanlık, kişisel verileri Avukatlık Kanunu'na uygun hareket edebilmesi, bu kapsamda kanunda açıkça öngörülmüş olması ve veri sorumlusu sıfatıyla kanundan doğan yükümlülüklerini yerine getirebilmesi, işbu metinde açıklanan hizmetlere ilişkin sözleşmelerin kurulması veya ifasıyla doğrudan ilgili olarak, sözleşmenin taraflarına ait kişisel verilerin işlenmesinin gerekli olması, ilgili kişilerin haklarının tesisi, kullanılması veya korunması için veri işlemenin zorunlu olması hukuki sebepleriyle toplanmaktadır.

 

  1. İşlenen Kişisel Verilerin Korunması

 

Sibel ÖZTÜRK Hukuk ve Danışmanlık, ilgili kişilerin kişisel verilerini işlerken kişisel verilerin güncel ve doğru olması, güvenli ortamlarda saklanması; silinmesinin, yok edilmesinin, değiştirilmesinin ve hukuka aykırı olarak kullanılmasının engellenmesi için 6698 sayılı Kanun'da sayılan ve ikincil mevzuatta düzenlenen gerekli tedbirleri almaktadır.

 

Sibel ÖZTÜRK Hukuk ve Danışmanlık, çalışanlarından görevleri sebebiyle ilgili kişilerin kişisel verilerini öğrenen kişiler, bu verileri 6698 sayılı Kanun'a uyun olarak ve sır saklama yükümlülüğü çerçevesinde işleme amacı dışında kullanmamaktadır. Söz konusu kişilerin bu yükümlülükleri görevleri sona erse dahi devam etmektedir.

 

Fiziki olarak işlenen veriler özel dolaplarda saklanırken sanal ortamda işlenmiş kişisel veriler, teknik destek alınarak güvenlik duvarı ile korunmaktadır. İlgili kişilerin kişisel verileri, kanuni olmayan yollarla üçüncü kişiler tarafından ele geçirildiği takdirde Sibel ÖZTÜRK Hukuk ve Danışmanlık, bu durumu derhal ilgili kişiye ve Kişisel Verileri Koruma Kurumuna bildirecektir.

 

  1. İlgili Kişinin Hakları

 

İlgili kişi;

· Kişisel verilerinin işlenip işlenmediğini öğrenme,

· Kişisel verilerinin işlenmesi durumunda buna ilişkin bilgi talep etme,

· Kişisel verilerin işlenme amacını öğrenme, kişisel verilerin amacına uygun olarak kullanılıp kullanılmadığını öğrenme,

· Yurt içinde veya yurt dışında kişisel verilerin aktarıldığı üçüncü kişileri bilme,

· Eksik veya yanlış işlenen kişisel verilerin düzeltilmesini isteme,

· 6698 sayılı Kanun'da sayılan şartların gerçekleşmesi halinde kişisel verilerin silinmesini veya yok edilmesini isteme,

· Kişisel verilerin aktarılması durumunda silinmesini, yok edilmesini veya düzeltilmesini istediği bilgilerin kişisel verilerin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini isteme,

· İşlenen kişisel verilerin münhasıran otomatik sistemler vasıtasıyla analiz edilmesi suretiyle kendisi aleyhine bir sonucun ortaya çıkması hâlinde bu sonuca itiraz etme,

 · Kanuna aykırı olarak kişisel verilerin işlenmesi faaliyetinin gerçekleşmesi durumunda zarara uğraması hâlinde bu zararın giderilmesini talep etme hakkına sahiptir.

Bu kapsamda ilgili kişi, Sibel ÖZTÜRK Hukuk ve Danışmanlık'ın veri sorumlusu sıfatıyla işlediği verileri hakkında, yazılı olarak Sibel ÖZTÜRK Hukuk ve Danışmanlık'a, başvurarak bu haklarını kullanabilecektir.

 

  1. İlgili Kişinin Haklarını Kullanması

 

Bir üst başlıkta ifade edilen haklarını kullanmak isteyen ilgili kişi, Sibel ÖZTÜRK Hukuk ve Danışmanlık'ın çalışma adresi olan ''Mustafa Kemal Mahallesi, No: 266 Tepe Prime A Blok D:18, 06510 Çankaya/Ankara'' adresine yazılı olarak talebini iletebilecektir. İlgili kişi, söz konusu talebini ıslak imzalı şekilde elden, posta veya noter yoluyla iletebilecektir.

 

Aynı zamanda söz konusu talep, ilgili kişi tarafından daha önce belirtilmiş Sibel ÖZTÜRK Hukuk ve Danışmanlık sisteminde kayıtlı olan elektronik posta adresi üzerinden info@sibelozturk.av.tr adresine elektronik posta olarak da gönderilebilecektir.

 

İlgili kişi, söz konusu başvuruyu yaparken adı, soyadı, T.C. kimlik numarası (yabancılar için uyruğu, pasaport numarası veya bulunması hâlinde kimlik numarası), ikamet veya iş yeri adresi, telefon numarası ve talep konusunu açıkça belirtmek zorundadır.

 

Yukarıda sayılan haklara ilişkin talepler ilgili kişi tarafından Sibel ÖZTÜRK Hukuk ve Danışmanlık'a sunulduğu takdirde işbu talepler, Sibel ÖZTÜRK Hukuk ve Danışmanlık tarafından işin niteliğine göre en kısa sürede ve en geç otuz gün içinde sonuçlandırılacaktır.

 

İlgili kişilerin haklarına ilişkin talepleri ücretsiz olarak sonuçlandırılmaktadır. Ancak işlemin ayrıca bir maliyeti gerektirmesi hâlinde mevzuat ve Kurul tarafından belirlenen tarifeye göre ilgili kişiden ücret alınacaktır.